Houtduiven hebben twee witte vlekken op hun hals. Daardoor is het net of er een ring om hun hals zit. In de lente en voorzomer hoor je zijn typische, dof klinkende gekoer. De houtduif is groter dan de tamme duif in de steden. De tamme duif is een typische stadsduif, die je vaak in een straat of op een plein tegenkomt. Tamme duiven kunnen er heel verschillend uitzien. Er zijn niet alleen witte en zwarte tamme duiven, maar ook bruine en gevlekte.

Vroeg in de herfst verzamelen de houtduiven zich in grote groepen om voedsel op pas gedorste velden te zoeken. In de winter verblijven er in ons land ook grote groepen houtduiven uit Scandinavie. Houtduiven leiden 's zomers een onopvallend leven in bossen, parken en tuinen.

In een dichtbegroeide boom bouwen de houtduiven een slordig en doorzichtig nest van takjes, slechts enkele meters boven de grond. Ze hebben minstens tweemaal per seizoen een nest met eieren, per keer 2 stuks. Beide ouders broeden ruim twee weken en de jongen kunnen na drie weken vliegen en na een maand verlaten ze het nest.